پنج شنبه،۲آذر۱۳۹۶
کد: 158651
در اجلاس روحانی-پوتین- اردوغان در سوچی کلید خورد

معماری نظم منطقه بدون امریکا

 

رؤسای جمهور ایران، ترکیه و روسیه در سوچی چشم اندازی جدید برای نظام امنیتی منطقه‌ای ترسیم کردند، نشستی که تل آویو و واشنگتن را نگران کرده است.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی احرارگیل،رؤسای جمهور ایران، ترکیه و روسیه در سوچی چشم اندازی جدید برای نظام امنیتی منطقه‌ای ترسیم کردند، نشستی که تل آویو و واشنگتن را نگران کرده است. دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو تنها ساعاتی قبل از نشست سه جانبه سوچی با پوتین تلفنی گفت و گو کردند. تماس تلفنی رئیس‌جمهور امریکا با پوتین ۹۰ دقیقه و گفت‌و‌گوی تلفنی نخست وزیر رژیم صهیونیستی با پوتین ۳۰ دقیقه طول کشید. نتانیاهو از پوتین خواسته که ملاحظه امنیت اسرائیل را داشته باشد و نگذارد نقش و نفوذ ایران در سوریه پس از داعش گسترش پیدا کند.

 نشست سه‌جانبه رؤسای جمهور ایران، ترکیه و روسیه، شب گذشته در شهر ساحلی سوچی در جنوب غربی روسیه برگزار شد. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در این نشست شرایط کنونی سوریه را « مرحله‌ای جدید» خواند که به گفته او می‌توان از خلال آن«‌راهکاری سیاسی در سوریه را اجرا» کرد. پوتین که در این نشست میزبان روحانی و اردوغان بود گفت که بدون نقش سازنده ایران و ترکیه، «ممکن نبود درگیری‌ها در سوریه متوقف شود و به لطف کمک‌های این دو کشور، سوریه از فروپاشی حفظ شد و داعش شکست خورد.
ما موفق شدیم از تجزیه سوریه جلوگیری کنیم و فرصتی حقیقی برای جلوگیری از جنگی که از سال‌ها پیش در این کشور جریان دارد، دست داد.‌» رئیس‌جمهور روسیه همچنین در پایان نشست سوچی گفت: «امیدواری این است که توافقات به دست آمده میان سه کشور، می‌تواند روند حل مشکلات در سوریه را سرعت ببخشد، از به وجود آمدن مشکلات نو و از تقابل‌های تباری و مذهبی در منطقه جلوگیری کند و بدون شک باید بتواند تأثیر جدی بر شرایط شرق نزدیک بگذارد.» حسن روحانی رئیس‌جمهور ایران هم که دیروز صبح قبل از پرواز به روسیه از شکل‌گیری «روندی دیگر» در سوریه در چارچوب نشست سوچی سخن گفته بود، در نشست سوچی تأکید کرد که این نشست « آغاز مرحله‌ای نوین است». روحانی گفت: «اکنون هیچ بهانه‌ای برای حضور نظامی بیگانگان در خاک سوریه بدون توافق دولت مشروع آن کشور وجود ندارد. » رئیس‌جمهور ایران، نشست سه‌جانبه رؤسای ایران، روسیه و ترکیه را نتیجه ۱۱ ماه «همکاری و هماهنگی سیاسی و میدانی در مسیر انجام توافقات» سه کشور دانست و گفت: «توانسته‌ایم به توفیقات قابل‌توجهی برای توقف درگیری‌ها در سوریه نائل آییم.
مرحله جدید تسهیل گفت‌وگوی ملی نیز همانند روند موفق آستانه نیازمند تداوم مشورت‌ها، هماهنگی‌ها و همکاری‌ها میان سه کشور در سطوح مختلف است. محمدجواد ظریف در توئیتی، نشست سوچی را «نشستی تاریخی »توصیف کرد و نوشت: « ما در مسیر درست در حال حرکتیم.» برخی منابع می‌گویند که روس‌ها طرحی جدید را برای حل و فصل سیاسی بحران سوریه مطرح کرده‌اند که پوتین آن را با امریکایی‌ها هم در میان گذاشته است. به نوشته واشنگتن پست، روسیه دوم دسامبر ۲۰۱۷ قرار است از اجتماعی در حدود هزار و ۳۰۰ نفر از سوری‌هایی که نماینده معارضان، دولت و طیفی از دیگر گروه‌های سوری هستند برای گفت‌وگو درباره مفاد قانون اساسی میزبانی کند. بر اساس پیش‌نویس طرح‌ پیشنهادی روسیه، پس از تکمیل فرآیند نگارش این سند، انتخاباتی برگزار خواهد شد که «بشار اسد» رئیس‌جمهوری کنونی سوریه نیز امکان رقابت در آن را خواهد داشت.
روزنامه امریکایی «واشنگتن‌پست» در گزارشی با اشاره به این مطلب نوشت: به نظر می‌رسد سفر از پیش‌ اعلام نشده بشار اسد به روسیه تأییدی بر نقش آتی وی در هرگونه راه‌حل نهایی در سوریه است. این در حالی است که دیروز گروهی از معارضان سوری که سعودی‌ها آنها را موازی با نشست سوچی در ریاض گردهم آورده بودند در نشست ریاض۲ اعلام کرده‌اند که بشار اسد باید پیش از آغاز مرحله انتقالی از قدرت کنار رود.  در پایان نشست دیروز سوچی، رؤسای جمهور سه کشور یک بیانیه مشترک صادر و توافق کردند که «همچنان به تلاش‌های هماهنگ خود ادامه دهند تا از پیشرفت در کاهش خشونت و عدم بازگشت آن اطمینان حاصل کنند. » آنها همچنین توافق کردند ایران، روسیه و ترکیه تا شکست نهایی این گروه‌ها به همکاری با یکدیگر ادامه دهند. سایر محورهای اصلی این بیانیه مشترک به شرک زیر است:
۱ـ حمایت از ایجاد نواحی کاهش تنش در سوریه از طریق فرآیند آستانه
۲ـ کمک به سوری‌ها برای برگرداندن وحدت کشور و دستیابی به یک راه‌حل سیاسی برای بحران ازطریق یک فرآیند سوری-سوری فراگیر، آزاد، منصفانه و شفاف که منجر به تدوین قانون اساسی با حمایت مردم سوریه و انتخابات آزاد و منصفانه با مشارکت تمامی مردم واجد شرایط در سوریه تحت نظارت مناسب سازمان ملل شود، کمک کنند.
۳ـ حمایت از چارچوب آستانه و دستاوردهای آن تبدیل به ابزاری موثر برای کمک به صلح و ثبات در سوریه شده است.
مختصات نظم جدید
حسن روحانی، رئیس‌جمهور صبح دیروز قبل از ترک تهران به مقصد سوچی، نشست سوچی را دیداری مهم در سطح سران سه کشور ایران، روسیه و ترکیه خواند و از شکل‌گیری روندی متفاوت از آنچه که غرب در سوریه به دنبال آن بود، سخن گفت. به گفته روحانی‌، روندی که قدرت‌های بزرگ غربی برای منطقه طراحی کرده بودند‌، جزئی از طرح کلی «خاورمیانه بزرگ یا خاورمیانه بزرگ‌تر» بود، در حالی که در نظم جدید،‌« آینده سوریه به دست نیرو‌‌‌ها و قدرت‌های خارجی نخواهد بود، آینده سوریه در اختیار مردم سوریه ‌خواهد بود.» او گفت:« مسئله سوریه و عراق با آنچه که آنها فکر می‌کردند، حل و فصل نخواهد شد و باید در یک روند دیگری در نهایت نظر ملت‌های منطقه پذیرفته شود.» رئیس‌جمهور ایران‌«پایه‌های تروریسم در عراق و سوریه‌» را‌ «فرو ریخته‌» توصیف کرد و گفت  مبارزه تهران با گروه‌های تروریستی در منطقه تا ریشه‌کنی آنها ادامه می‌یابد. رئیس‌جمهور ایران بعد از ورود به سوچی، با پوتین ملاقات کرد و بعد از آن هم‌، ملاقاتی دوجانبه با رجب طیب اردوغان انجام داد. اردوغان بعد از ملاقات با روحانی، اجلاس سوچی را «یک دیدار تاریخی برای حل بحران سوریه‌» توصیف کرد و ساعتی بعد، نشست سه‌جانبه رؤسای جمهور سه کشور شروع شد.
رصد سوچی در بالا‌‌‌ترین سطوح
تنها چند ساعت قبل از نشست سه‌جانبه سوچی‌، یک دیپلماسی گسترده در منطقه شکل گرفت، تحولی که نشان می‌دهد رهبران عربی و غربی در بالا‌‌‌ترین سطوح‌، نشست سه‌جانبه ایران‌، ترکیه و روسیه را رد رصد می‌کنند. ابتدا دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا با پوتین تلفنی یک ساعت ونیم کامل گفت‌وگو کرد و ساعاتی بعد هم یک گفت‌وگوی تلفنی نیم ساعته بین پوتین و نتانیاهو انجام شد. دونالد ترامپ بعد از گفت‌وگو و گو با پوتین در جمع خبرنگاران گفت: «ما یک گفت‌وگوی فوق‌العاده با ولادیمیر پوتین داشتیم.»‌ وی این گفت‌وگو را «بسیار جدی‌» توصیف کرد.
گفت‌وگوی تلفنی پوتین با نتانیاهو گستره و عمق نگرانی رژیم صهیونیستی از اجلاس سوچی را نشان داد. روزنامه «‌تایمز اسرائیل‌» نوشته که گفت‌وگوی نتانیاهو با پوتین، ناشی از نگرانی اسرائیل از تحکیم مواضع ایران در سوریه‌، به خصوص در نزدیکی مرز سوریه با اسرائیل بوده است. نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی از رئیس‌جمهور روسیه خواسته که رعایت امنیت اسرائیل را بکند و خواستار آن شده که نقش و نفوذ ایران  در سوریه کاهش پیدا کند. روزنامه تایمز آو اسرائیل ادعا کرده که روسیه به اسرائیل اطمینان داده حضور نظامی ایران در سوریه محدود به مبارزه با تروریسم می‌شود و پس از پایان این مبارزه، نیروهای نظامی ایران خاک سوریه را ترک خواهند کرد؛ گزارشی که منابع روس آن را تأیید نکرده‌اند. اسپوتنیک هم نوشته که نتانیاهو به پوتین گفته که اسرائیل تلاش‌های ایران را برای پابرجا شدن در سوریه نمی‌پذیرد. پوتین پیش از نشست سوچی در تماس تلفنی با ملک سلمان، پادشاه عربستان سعودی نیز گفت‌وگو کرد.
تضعیف مواضع امریکا
منابع روس می‌گویند که پوتین و اسد قبل از اجلاس سوچی نقشه راه را برای بررسی رهبران روسیه، ایران و ترکیه ترسیم کردند و در سوچی، توافق‌‌‌‌هایی به دست خواهد آمد که تأثیر به‌سزایی در برقراری امنیت بین‌المللی خواهد داشت. سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه هم گفته که گمان می‌کند‌« دیدار سه‌جانبه کاری خواهد کرد تا حرکت به سوی مذاکرات مستقیم میان دولت و طیف کامل اپوزیسیون درباره ساختار سیاسی سوریه پس از پایان اختلاف تشویق شود.» ‌کارینه گوورگیان‌، شرق‌شناس و کارشناس در امور سیاسی به راشاتودی گفته که موضوع مرکزی‌ مورد بحث در سوچی ساختار بعد از جنگ سوریه خواهد بود. مسکو، آنکارا و تهران منافع خود را دنبال می‌کنند و هر کدام در فکر ملت خود است ولی باید منتظر آن بود تا مواضع شان همتراز شوند. ‌به گفته گوورگیان، در وضعیت کنونی و با اجلاس سوچی مواضع امریکا  در منطقه به شدت ضعیف‌تر می‌شود و امریکا برای نگهداری آنها از هرگونه مانع استفاده خواهد نمود. ‌این کارشناس روس می‌گوید:‌« امریکا در محل‌های مذاکرات بین‌المللی روز به روز از توانش در ایجاد موانع در راه تشکیل ساختار جدید سیاسی در سوریه کاسته می‌شود و نمی‌تواند بر روندهای داخلی جاری در سوریه تأثیر بگذارد.»
منبع: روزنامه جوان
نام *
پست الکترونیک *
وب سایت